( آرزوهای بر باد رفته )

نشسته بود و سکوت از نگاه او می ریخت غریب بود کسی را نداشت دار و ندارش یک واکس بود کنارش کارتونی بود که رویش نوشته بود واکسی ، هوا سرد بود هشت سال بیشتر نداشت گاهی با صدای بغض آلود داد میزد آقا واکس نمیخوای خانم واکس نمیخوای دلم شکست بهم ریختم خیلی سریع سوالاتی از ذهنم میگذشت که جوابی نداشت . خانواده این بچه کجاست ؟ چرا مدرسه نرفته ؟ سردش نیست ؟ چرا مردم راحت از کنار او رد میشوند ؟ چرا چرا و چراهای بی جواب تصمیم گرفتم گزارشی در مورد کودکان کار بنویسم شاید به خیال خودم کاری برای آنها انجام داده باشم ، شاید ذره ای آرام شدم ، در گزارش های قبلی که برای این نشریه نوشته شد به معضل اعتیاد اشاره کردیم گفتیم که خانمان سوز و آرزو سوز است آری کودک کار یکی از نتایج این درد خانمان سوز است بیشتر کودکان کار بد سرپرست یا بی سرپرست هستند بد سرپرست هستند چرا که پدر یا مادر آن ها اعتیاد دارد ممکن است خانواده ای فقیر یا بی مسئولیت داشته باشند ، پدر مادری که مشکل روانی و سلامتی جسمی داشته باشند یا ممکن است اصلا سرپرستی نداشته باشند کودک کار طبق قانون و تعریفی که ارائه شده است به افراد زیر ۱۸‌ گفته میشود که در خیابان زندگی و کار میکنند یا خانواده ای ندارند و یا امکان دسترسی به خانواده وجود ندارد.کودکان کار بر اساس نوع فعالیت به چند گروه تقسیم میشوند : الف – ڪودکان شاغلی که شغل های کاذبی از جمله گل فروشی ، فال فروشی ، نان فروشی و …. دارند.
ب – کودکان دارای مشاغل واقعی مانند کار در کارگاههای تولیدی ج – متکدیان
د- بزهکاران که به سرقت و فروش مواد مخدر می پردازند . این کودکانِ آسیب پذیر به دلیل اندام ضعیفشان بیش از بزرگسالان در معرض خطرات جسمی ، عاطفی و جنسی قرار میگیرند . خیلی از ماها با دیدن کودکان کار احساسمان خدشه دار میشود ناراحت میشویم و آهی از ته قلب میکشیم ولی باید به همین بسنده کنیم یعنی هیچ کاری از ما ساخته نیست ؟!! یعنی هیچکدام از ما..قانونگذار،مسئول ،خبرنگار ،نویسنده ،عکاس ،مرفه ،مددکار، مشاور، معلم ، شهردارچی و در نهایت مهربان نیستیم ؟!! کودکانی که سرنوشتشان همانند همان واکس کنار دستشان سیاه شده است . معضل کودکان کار کم از معضل اعتیاد نیست و باید جدی گرفته شود کودکانی که باید منتظر آینده ای ترسناک از آنها باشیم که هم به ضرر خوشان است و هم به ضرر جامعه . عید من با آمدن بهار نمی آید عید من با خنده کودکان کار تحویل میشود.ادامه مطلب را با سوالی دیگر شروع میکنیم ؟ ما در برخورد با کودکان کار چگونه رفتار کرده ایم؟ همه ما با کودکان کار برخورد داشتیم البته مسئولیت ما کمتر از مسئولین مربوطه می باشد شاید ما اقدام یا کار خاصی نتوانیم انجام دهیم ولی حداقل در برخورد با این کودکان میتوانیم شان آنان را حفظ کنیم و آنها را تحقیر نکنیم فقط کافی است با این کودکان کار همزاد پنداری کرد تا اندکی درک کنیم چه غمگین است حال دل آنان . ما در تقویم روزی را به عنوان روز جهانی مبارزه با کار کودکان داریم یعنی ۲۲ خرداد اهمیت این روز برای ما و مسئولین در چه حد است ؟ آیا همین نامگذاری کافی کافیست ؟ با خود فکر میکردم چگونه به این کودکان میشود یاد داد حالا که بنا بر سرنوشت و اجبار باید کار کنن عزت نفس خود را حفظ کنن و در کنار کارشان گدایی نکنن خوشبختانه راهی وجود دارد بله تماس پیش شماره ۱۲۳ اورژانس اجتماعی و معرفی این کودکان این پیش شماره در شهرهای بزرگ و مسئولیت پذیر ناجی بعضی ازین کودکان کار شده و اما در استان های کوچک کاربردش تا چه حد بوده ؟ علاوه بر حفظ شان کودکان کار تربیت و آموزش آنان نیز مهم است و هیچ دلیلی نباید برای محرومیت آنان از تحصیل و آموزش وجود داشته باشد نیاز یک کودک کار نیاز هر کودک دیگری است و امیدوارم که با قضاوت های نادرست و بدبینانه ما این کودکان مورد بی‌توجهی قرار نگیرند بزرگترین مشکل روحی و عاطفی که به آنها وارد می‌شود سرخوردگی و سرکوب شخصیت است. راهکارهای موثر و کارآمد نهادها برای ارائه خدمات رایگان به این کودکان چیست ؟در شهر های بزرگی مانند تهران اقداماتی صورت گرفته و این بار را شهرداری و بهزیستی به دوش گرفته اند. هیچکدام از ما راضی به دیدن صحنه های تکدی گری و کار بچه های معصومِ بدون پشتوانه نیستیم بنابراین باید فکری اندیشید که تعداد آنها بیشتر نشود. مسئولین تا چه اندازه به این جمله آقا امام علی(ع) عمیق فکر کرده اند که من اجازه گدایی حتی به یک مسیحی در حکومت اسلامی را نمیدهم. حسین برزگر مدرس دانشگاه می‌گوید در ایران تعداد کودکان کار به دلایل گوناگون رو به افزایش است ولی آمار دقیقی از تعداد کودکان کار وجود ندارد به گفته استاد برزگر مهمترین دلیل کار کردن کودکان وضعیت اقتصادی خانواده‌هاست این کودکان به طور عام دارای خانواده‌های فقیری هستند که برای تامین بخشی از درآمد خانوار به کوچه و خیابان‌های شهر می‌آیند و دست فروشی و گدایی می‌کنند همچنین یکی دیگر از علت‌های به وجود آمدن کودکان کار در جامعه به غیر از فقر حاکم بر خانواده‌ها بی‌سرپرستی و بد سرپرستی آنان است .( فوت والدین یا اعتیاد سرپرست ) همانطور که می‌دانید وجود اختلافات خانوادگی و نزاع بین پدر و مادر خانواده را متلاشی کرده و فرزند را از خانه فراری می‌دهد که این یکی دیگر از علت‌های این معضل اجتماعی است و کودک برای امرار معاش خود شروع به کار در کف خیابان می‌کند بی‌سوادی یا تحصیلات کمتر از دبیرستانِ والدین و فرهنگ پایین آنان، فشارهایی که از سمت خانواده به کودک وارد می‌شود، بیکاری پدر خانواده و تورم بالا همه این‌ها زمینه ساز این معضل اجتماعی بزرگ هستند.
و اما جدا از عوامل خانوادگی بپردازیم به عوامل اجتماعی- اقتصادی که نقش بسیار پررنگی در این معضل دارند :
این عامل که ریشه آن در اجتماع و جامعه است، اغلب برای قشر کم درآمد محدودیت هایی ایجاد کرده است که ناگزیر برای رفع این محدودیت ها کودکان مجبور به ترک خانه می‌شود. برخی از این عوامل عبارت است از:
۱- توزیع ناعادلانه منابع و ثروت، فرصتها در جامعه
۲- تورم و گرانی
۳- افزایش جمعیت
۴- سیاست گذاری های نامناسب
۵- سیستم اموزشی سختگیر
۵- جنگ های داخلی
۶- بی توجهی افراد به بچه های خیابان
۷- فقدان برنامه های مناسب و کارآمد رفاهی
۸- بیکاری
در صورتی که قشر کم درآمد و
بیکار جامعه از قشر مرفه بیشتر باشد، این یک مشکل اجتماعی به حساب خواهد آمد و خانواده های کم درآمد برای تامین معاش خود مجبورند که کودکان خود را نیز به خیابان ها برای کسب درآمد بفرستند که این مشکل اجتماعی درنتیجه مجموعه عوامل به هم پیوسته ای میباشد.